2ο Θερινό Σεμινάριο Κόνιτσας:
Ανθρωπολογία, Εθνογραφία και Συγκριτική Λαογραφία του Βαλκανικού Χώρου
Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, σε συνεργασία με το δίκτυο πανεπιστημίων «Border Crossings» και το Δήμο Κόνιτσας, διοργανώνει το 2ο θερινό σεμινάριο με θέμα «Ανθρωπολογία, Εθνογραφία και Συγκριτική Λαογραφία του Βαλκανικού Χώρου» στην πόλη της Κόνιτσας στο χρονικό διάστημα 30/7-10/8/2007.
1η ομάδα μαθημάτων (30/7-3/8)
Δρ. Γιώργος Αγγελόπουλος, Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη
Δρ. Ελευθερία Δέλτσου, Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Βόλος
Δρ. Αλίκη Αγγελίδου, Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα
Dr. Ljupco Risteski, Ινστιτούτο Εθνολογίας και Ανθρωπολογίας, St Cyril and Methodious University, Skopje
Vanja Dimitrievski, Ινστιτούτο Εθνολογίας και Ανθρωπολογίας, St Cyril and Methodious University, Skopje
Δρ. Μαριλένα Παπαχριστοφόρου, Κέντρο Έρευνας της Ελληνικής Λαογραφίας, Ακαδημία Αθηνών
2η ομάδα μαθημάτων (3-5/8)
· «Εθνογραφική έρευνα σε μεθοριακές περιοχές: Ασκηση στις δύο πλευρές του ελληνο-αλβανικού συνόρου»
Καθηγητής Βασίλης Νιτσιάκος, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Δρ. Βασίλης Δαλκαβούκης, Τμ. Ιστορίας και Εθνολογίας, Δημοκρίτειο Παν. Θράκης, Κομοτηνή
Δρ. Βάλια Κράββα, Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας Α.Τ.Ε.Ι Θες/νίκης, Εξωτερικό Πρόγραμμα διδασκαλίας του LSE
Κώστας Μάντζος, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
3η ομάδα μαθημάτων (6-10/8)
Καθηγητής Χαράλαμπος Κασίμης, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Dr. Rajko Mursic, Faculty of Arts, Dep. of Ethnology and Cultural Anthropology, University of Ljubljana
Δρ. Παναγιώτης Πανόπουλος, Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Μυτιλήνη
Δρ. Ιωάννης Μάνος, Τμήμα Βαλκανικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, Φλώρινα
Εργαστήρια:
· "The Future of anthropology in the 21st century"
Prof. Thomas Hylland Eriksen
· "Culture and space in anthropological perspectives"
Prof. Kirsten Hastrup
2. Προσκεκλημένοι ομιλητές:
· Prof. Thomas Hylland Eriksen
"The Future of anthropology in the 21st century"
· Prof Kirsten Hastrup
"Siting culture"
3. Περιγραφή των σεμιναρίων
· "Aνθρωπολογική θεωρία και η κατανόηση των Βαλκανίων"
Δρ. Γιώργος Αγγελόπουλος, Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη
Δρ. Ελευθερία Δέλτσου, Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Βόλος
Δρ. Αλίκη Αγγελίδου, Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα
Τα Βαλκάνια έχουν προσελκύσει το αυξανόμενο ενδιαφέρον πολλών κοινωνικών ανθρωπολόγων την τελευταία δεκαετία. Το αποτέλεσμα των εργασιών τους επηρέασε τόσο την ανθρωπολογική θεωρία όσο και την κατανόηση των κοινωνιών της ΝΑ Ευρώπης. Ο κύκλος αυτών των διαλέξεων εστιάζει στις απαρχές της εθνογραφικής μελέτης του Βαλκανικού χώρου, στις ανθρωπολογικές μελέτες του μεσοπολέμου, στην ανάπτυξη της Ανθρωπολογίας της Μεσογείου και τις αναφορές της στα Βαλκάνια, στις μεταμοντέρνες αναγνώσεις της περιοχής, στις κοινωνικο-οικονομικές μεταβολές στα πλαίσια της μετα-σοσιαλιστικής διαμόρφωσης, στην επίδραση των διαδικασιών Ευρωπαϊκής ενοποίησης στα Βαλκάνια. Διδακτικές μέθοδοι: διαλέξεις, προβολές εθνογραφικών φιλμ, σεμιναριακές παρουσιάσεις εργασιών. Το μάθημα προσφέρεται στα ελληνικά ή/και στα αγγλικά.
Ο Γιώργος Αγγελόπουλος (avgiagel@otenet.gr) είναι Επίκ. Καθηγητής στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε Κοινωνιολογία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και Κοιν. Ανθρωπολογία στο Πανεπιστήμιο του St. Andrews και του Cambridge (Ph.D.). Tα ερευνητικά του ενδιαφέροντα αφορούν τη μελέτη του εθνικισμού, του εθνοτισμού, της μετανάστευσης και των μειονοτήτων στα Βαλκάνια.
Η Ελευθερία Δέλτσου (eldelt@uth.gr) είναι Λέκτορας στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας στο Βόλο. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία και Λαογραφία στο Α.Π.Θ. και Κοινωνική Ανθρωπολογία στο Indiana University (Ph.D.) Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στις πολιτικές του πολιτισμού και του παρελθόντος, στον τουρισμό, στις θεωρητικές και καθημερινές εννοιολογήσεις της «παράδοσης» και της «νεωτερικότητας», στην κατασκευή ομάδων, ταυτοτήτων και τόπων, στην έννοια της ανάπτυξης κυρίως μέσα στα πλαίσια της Ε.Ε.
Η Αλίκη Αγγελίδου (alangel@panteion.gr) είναι Λέκτορας στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου. Σπούδασε Κοινωνική Ανθρωπολογία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και στην Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales (Ph.D.). Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στις κοινωνικο-οικονομικές μεταβολές στη μετασοσιαλιστική Βουλγαρία καθώς και σε ζητήματα μετανάστευσης και πολυπολιτισμικότητας στην Ελλάδα.
· «Εθνογραφία των 'κοινωνικά περιθωριοποιημένων ομάδων': Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις»
Dr. Ljupco Risteski, Ινστιτούτο Εθνολογίας και Ανθρωπολογίας, St Cyril and Methodious University, Skopje
Vanja Dimitrievski, Ινστιτούτο Εθνολογίας και Ανθρωπολογίας, St Cyril and Methodious University, Skopje
Το μάθημα αυτό ασχολείται με τις «κοινωνικά περιθωριοποιημένες ομάδες». Πιο συγκεκριμένα εστιάζει την προσοχή του σε κοινωνικές ομάδες ομοφυλοφίλων και αμφιφυλοφίλων, άτομα που συμμετέχουν σε πρακτικές αγοραίου έρωτα καθώς και χρήστες ναρκωτικών και εξερευνά πτυχές της κοινωνικής τους ζωής. Παράλληλα, το μάθημα εξετάζει τους τρόπους με τους οποίους ορίζονται οι ομάδες αυτές στην Ανθρωπολογία και σε άλλες κοινωνικές επιστήμες. Τέλος, συζητά τα επιστημολογικά και μεθοδολογικά προβλήματα που τίθενται κατά την εθνογραφική μελέτη των θεμάτων αυτών μέσα από τη χρήση παραδειγμάτων από επιτόπιες έρευνες που διεξήγαγαν ερευνητές του Ινστιτούτου Εθνολογίας και Ανθρωπολογίας του πανεπιστημίου των Αγ. Κυρίλλου και Μεθοδίου της πόλης των Σκοπίων.
Ο Dr. Ljupco S. Risteski (risteski@iunona.pmf.ukim.edu.mk) είναι Αναπληρωτής Καθηγητής στο Ινστιτούτο Εθνολογίας και Ανθρωπολογίας του πανεπιστημίου των Αγ. Κυρίλλου και Μεθοδίου των Σκοπίων. Πήρε το μεταπτυχιακό του δίπλωμα (1997) από το Πανεπιστήμιο Βελιγραδίου και το διδακτορικό του (2002) από το Πανεπιστήμιο των των Αγ. Κυρίλλου και Μεθοδίου των Σκοπίων. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν θέματα Βαλκανικής Εθνολογίας και Ανθρωπολογίας, και, κυρίως, στους τομείς της μυθολογίας και των θρησκευτικών μύθων των Βαλκανικών Σλαβικών λαών.
Ο Vanja Dimitrievski (vanja.dimitrievski@gmail.com) είναι ερευνητής στο Ινστιτούτο Εθνολογίας και Ανθρωπολογίας του πανεπιστημίου των Αγ. Κυρίλλου και Μεθοδίου των Σκοπίων.
· «Εισαγωγή στη μελέτη της προφορικής παράδοσης: Συγκριτική μέθοδος, επιτόπια έρευνα και εθνογραφία»
Δρ. Μαριλένα Παπαχριστοφόρου, Κέντρο Έρευνας της Ελληνικής Λαογραφίας, Ακαδημία Αθηνών
Σκοπός του μαθήματος είναι μία πρώτη προσέγγιση της μελέτης της προφορικής παράδοσης και των ζητημάτων, που προκύπτουν από αυτήν. Ως παράδειγμα εφαρμογής θα χρησιμοποιήσουμε το παραμύθι. Στο πρώτο μέρος του μαθήματος θα παρουσιαστούν τα είδη του παραδοσιακού προφορικού λόγου - αφηγηματικά, έμμετρα, στερεοτυπικά και ελεύθερα - και οι πιθανές προσαρμογές τους σε αστικά / ηλεκτρονικά περιβάλλοντα. Θα καλυφθούν οι βασικές αρχές της συγκριτικής μεθόδου, για την προσέγγιση και την μελέτη των ίδιων των κειμένων: διεθνείς ταξινομήσεις, εθνικοί κατάλογοι και έρευνα αρχείου. Ζητήματα μεθοδολογίας μιας κατ’αρχήν φιλολογικής έρευνας.
Το δεύτερο μέρος του μαθήματος θα ασχοληθεί με ειδολογικά και μεθοδολογικά ζητήματα μίας επιτόπιας έρευνας διπλής κατεύθυνσης: αφενός την συλλογή πρωτογενούς υλικού / καταγραφές «κειμένων» με σκοπό την σύσταση αρχείων και αφετέρου την πρόσληψη του αφηγηματικού λόγου εντός των πολιτισμικών και κοινωνικών του συμφραζομένων. Αμφισβητούμενες θεωρίες και εθνογραφική πράξη: η περίπτωση των «οικοτύπων» - διευρυμένες τοπικότητες και το χωνευτήρι των Βαλκανίων. Από την επιτόπια έρευνα στην ανθρωπολογία της προφορικότητας: στρατηγικές, ιδεολογικά και συμβολικά συστήματα, συλλογικές ταυτότητες. Το μάθημα θα ολοκληρωθεί με πρακτική στην επιτόπια έρευνα: ελεύθερη συνέντευξη, καταγραφή και σχολιασμός παραδειγμάτων παραδοσιακού προφορικού λόγου.
Η Μαριλένα Παπαχριστοφόρου (mpapach@academyofathens.gr) είναι Εντεταλμένη Ερευνήτρια στο Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών. Σπούδασε γαλλική φιλολογία και συγκριτική λογοτεχνία στην Σορβόννη (Παρίσι IV) και εκπόνησε την διδακτορική της διατριβή στην στην Κοινωνική Ανθρωπολογία και Εθνολογία στην Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales, στο Παρίσι. Κύρια ερευνητικά της αντικείμενα αποτελούν η ανάπτυξη και η τεκμηρίωση αρχείακών δεδομένων, καθώς και η μελέτη της προφορικότητας, με έμφαση στον αφηγηματικό λόγο. Στα ερευνητικά της ενδιαφέροντα εμπίπτουν επίσης ζητήματα μεθοδολογίας επιτόπιας έρευνας, μυθολογιών και κατασκευής ταυτοτήτων. Έχει πραγματοποιήσει επιτόπια έρευνα στους νομούς Ιωαννίνων και Δωδεκανήσου.
· «Εθνογραφική έρευνα σε μεθοριακές περιοχές: Ασκηση στις δύο πλευρές του ελληνο-αλβανικού συνόρου»
Καθηγητής Βασίλης Νιτσιάκος, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Δρ. Βασίλης Δαλκαβούκης, Τμ. Ιστορίας και Εθνολογίας, Δημοκρίτειο Παν. Θράκης, Κομοτηνή
Δρ. Βάλια Κράββα, Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας Α.Τ.Ε.Ι Θες/νίκης, Εξωτερικό Πρόγραμμα διδασκαλίας του LSE
Κώστας Μάντζος, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Γενική εισαγωγή στην εθνογραφική επιτόπια έρευνα. Το ζήτημα της «συμμετοχικής παρατήρησης»: Προς μια κριτική αναθεώρηση. Από την ρεαλιστική εθνογραφία στις σύγχρονες αναζητήσεις. Η επιτόπια έρευνα και η κατανόηση του «άλλου». Το ζήτημα της ταυτότητας και της ετερότητας. Εφαρμογές στο πεδίο της εθνογραφίας των συνόρων. Τα εθνικά σύνορα και τα όρια των εθνοτικών ομάδων και ταυτοτήτων. Οι ιστορίες ζωής και οι βιογραφίες θα εξεταστούν ως πολύτιμα θεωρητικά και μεθοδολογικά εργαλεία τα οποία εμπλουτίζουν την ποιοτική κοινωνική ανάλυση. Ως τέτοια συνιστούν ερμηνευτικούς «οδηγούς» που δύνανται να συμβάλουν στην κατανόηση εννοιών όπως η «μετάβαση», «τα όρια» αλλά και η συγκρότηση ατομικών και συλλογικών μνημών. Το παράδειγμα της ελληνο-αλβανικής παραμεθόριας ζώνης. Εξορμήσεις στα ελληνο-αλβανικά σύνορα και στην Αλβανία (περιοχή Πρεμετής) για άσκηση των φοιτητών στην επιτόπια έρευνα. Το μάθημα θα πραγματοποιηθεί στα ελληνικά και τα αγγλικά.
Ο Βασίλης Νιτσιάκος (bnitsiak@cc.uoi.gr) είναι Καθηγητής της Κοινωνικής Λαογραφίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στον τομέα των Folklife studies στο Πανεπιστήμιο του Leeds και διδακτορική διατριβή στην Κοινωνική Ανθρωπολογία στο Πανεπιστήμιο του Cambridge. Τα ερευνητικά του αντικείμενα περιλαμβάνουν ζητήματα μετανάστευσης, ταυτοτήτων και εθνογραφίας συνοριακών περιοχών στα Ελληνο-αλβανικά σύνορα. Διδάσκει μαθήματα με αντικείμενο τις εθνοτικές και εθνικές ταυτότητες στα Βαλκάνια.
Ο Βασίλης Δαλκαβούκης (vadalkav@gmail.com) είναι Λέκτορας της Εθνογραφίας της Ελλάδας στο Τμήμα Ιστορίας και εθνολογίας του Δημοκριτείου πανεπιστημίου της Θράκης. Τα ερευνητικά και διδακτικά του αντικείμενα περιλαμβάνουν θέματα τοπικών και εθνοτικών ταυτοτήτων στη βόρεια Ελλάδα.
Η Βάλια Κράββα (valia01@otenet.gr) είναι κάτοχος μεταπτυχιακού και διδακτορικού διπλώματος από το Goldsmiths College, University of London. Διδάσκει τα γνωστικά αντικείμενα: «Κοινωνιολογία και Διατροφή», καθώς και «Βασικές αρχές της Κοινωνιολογίας». Τα τελευταία δύο χρόνια είναι ερευνήτρια στο Ευρωπαϊκό πρόγραμμα προφορικής ιστορίας Centropa αναφορικά με τους Εβραίους των Βαλκανίων και ειδικότερα της Ελλάδας.
Ο Κώστας Μάντζος (kmantzos@hotmail.com) έχει μεταπτυχιακό δίπλωμα στην Κοινωνική Ανθρωπολογία από το University College London και αυτή την περίοδο ολοκληρώνει τη διδακτορική του διατριβή για την ελληνική μειονότητα της Αλβανίας.
· Το μεταναστευτικό φαινόμενο: δεδομένα και πολιτικές
Καθηγητής Χαράλαμπος Κασίμης, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Το μάθημα αυτό θα επικεντρώσει το ενδιαφέρον του στην ανάλυση του μεταναστευτικού φαινομένου στην Ευρώπη και ειδικότερα στις χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου και των Βαλκανίων.Πρώτα, θα εξεταστούν οι διαφορετικές ιστορικές φάσεις και τα αίτια του φαινομένου στην άμεσα μεταπολεμική περίοδο στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη. Στη συνέχεια θα αναλυθεί η αντιστροφή των μεταναστευτικών ρευμάτων προς τη Νότια Ευρώπη στα πλαίσια των εξωτερικών παραγόντων, όπως η παγκοσμιοποίηση και η κατάρρευση των καθεστώτων της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, και των εσωτερικών, όπως η δημογραφική κρίση και οι μεταβολές στη διάρθρωση των αγορών εργασίας των χωρών υποδοχής. Το μάθημα θα διευρύνει τη συζήτηση για το μεταναστευτικό φαινόμενο στην περίπτωση της Ελλάδας και των χωρών προέλευσης των μεταναστών από τα Βαλκάνια. Το ενδιαφέρον θα επικεντρωθεί στις κοινωνικο-οικονομικές διαστάσεις της μετανάστευσης στις αγροτικές περιοχές της χώρας και στις ερευνητικές εμπειρίες στο πεδίο της έρευνας. Τέλος, θα γίνει αναφορά στις εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές μετανάστευσης και ένταξης των μεταναστών.
Ο Χαράλαμπος Κασίμης (kasimis@aua.gr) είναι καθηγητής Αγροτικής Κοινωνιολογίας στο Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών.Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στον αγροτικό μετασχηματισμό και ανάπτυξη στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια, με ειδικότερη αναφορά στην οικογενειακή γεωργία, την απασχόληση και τον μετασχηματισμό της αγροτικής κοινότητας. Τα περασμένα χρόνια το ενδιαφέρον του στράφηκε προς τη μετανάστευση και ειδικότερα στη μετανάστευση στις αγροτικές περιοχές.
· «Κάνοντας επιτόπια έρευνα στο σύγχρονο κόσμο: Επιστημολογία της μετα-σοσιαλιστικής περιόδου στην Νοτιοανατολική Ευρώπη»
Dr. Rajko Mursic, Faculty of Arts, Dep. of Ethnology and Cultural Anthropology, University of Ljubljana
Με αφετηρία τη δική του ερευνητική εμπειρία σε περιοχές της νοτιοανατολικής Ευρώπης ο διδάσκων θα ασχοληθεί με την επιστημολογία της έρευνας της καθημερινής ζωής. Θα διερευνήσει τη δυνατότητα πιθανών προσεγγίσεων σχετικών με την πραγματοποίηση επιτόπιας έρευνας σε σύγχρονα κοινωνικά περιβάλλοντα (αστικοί χώροι, popular culture, υπερ-εθνικά δίκτυα, multi-sited ethnography, βιομηχανική κουλτούρα κ.ά.). Οι διαλέξεις θα συμπεριλαμβάνουν μια εισαγωγή σε εθνογραφίες της νεωτερικότητας με έμφαση σε θέματα μουσικής και popular culture. Παράλληλα θα συζητηθούν εθνογραφικά παραδείγματα της μετα-σοσιαλιστικής κοινωνικής πραγματικότητας από τη Σλοβενία, την πρώην Γιουγκοσλαβία και την Πολωνία καθώς και εναλλακτικοί τρόποι έρευνας των σχετικών θεμάτων, όπως η ανάλυση κειμένου, η ερμηνευτική μέθοδος κ.ά..
Ο Rajko Mursic ( rajko . mursic @ guest . arnes . si ) είναι αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα Εθνολογίας και Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας του πανεπιστημίου της Ljubljana . Διδάσκει μαθήματα σχετικά με τη μεθοδολογία της έρευνας, με θέματα κοινωνικής δομής, συγγένειας και popular culture . Τα κύρια ερευνητικά του ενδιαφέροντα καλύπτουν το χώρο της popular culture (έχει πραγματοποιήσει επιτόπιες έρευνες στη Σλοβενία και σε άλλες χώρες των Βαλκανίων, τη Γερμανία, την Πολωνία και την Ιαπωνία), τη θεωρία του πολιτισμού. Στα προηγούμενα χρόνια ασχολήθηκε ακόμα με ζητήματα των μετα-κομμουνιστικών κοινωνιών καθώς και ρατσισμού.
· «Μουσική και Χορός στα Βαλκάνια: Πολιτισμός, Ταυτότητες και Εξουσία»
Δρ. Παναγιώτης Πανόπουλος, Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Μυτιλήνη
Δρ. Ιωάννης Μάνος, Τμήμα Βαλκανικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, Φλώρινα
Η μουσική και ο χορός είναι αλληλένδετες κοινωνικές δραστηριότητες και κρίσιμοι κοινωνικοί τομείς όπου διαρθρώνονται και εκφράζονται συλλογικά κοινωνικές σχέσεις, πολιτισμικοί συμβολισμοί, μετασχηματισμοί και συγκρούσεις. Το μάθημα αυτό προσεγγίζει τη μουσική και το χορό ως κοινωνικές και πολιτισμικές πρακτικές, αλλά και ως σύμβολα που σχετίζονται με τη συγκρότηση συλλογικών ταυτοτήτων, και τη δημιουργία τοπικών, εθνικών και υπερεθνικών δικτύων. Με βάση την εθνογραφική έρευνα των εισηγητών, στην περιοχή της Φλώρινας (Μάνος) και στο νησί της Νάξου (Πανόπουλος), αλλά και άλλα εθνογραφικά παραδείγματα από άλλες Βαλκανικές χώρες, θα εστιάσουμε στο ρόλο της μουσικής και του χορού στην κατασκευή του κοινωνικού φύλου, εθνικών και άλλων συλλογικών ταυτοτήτων, καθώς και στην πολιτική των ταυτοτήτων και του πολιτισμού σε συνοριακές περιοχές εθνικών κρατών. Θα διερευνήσουμε ακόμα ευρύτερα θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα της εθνογραφικής πρακτικής όπως η σχέση ανάμεσα στη συμμετοχή και την παρατήρηση στην επιτέλεση του χορού και της μουσικής, η γωνία θέασης του ερευνητή, ζητήματα 'αυθεντικότητας', η αναζωογόνηση της 'παράδοσης' και η επίδραση της αγοράς στο μετασχηματισμό της μουσικής και του χορού. Το μάθημα θα περιλαμβάνει πρακτική στην επιτόπια έρευνα σε τοπικά μουσικά και χορευτικά γεγονότα.
Ο Παναγιώτης Πανόπουλος ( ppanopou@sa.aegean.gr ) είναι Επίκουρος Καθηγητής Ανθρωπολογίας της Μουσικής και του Χορού στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας, στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου στη Μυτιλήνη. Σπούδασε Παιδαγωγικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Κοινωνική Ανθρωπολογία στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, απ’ όπου έλαβε και το διδακτορικό του δίπλωμα το 1998. Ασχολείται ερευνητικά με ζητήματα ανθρωπολογίας των μουσικών επιτελέσεων και εθνογραφίας του ήχου. Οι πρόσφατες εθνογραφικές του εργασίες εστιάζουν στον συμβολισμό του ήχου και της ακοής στην ελληνική κοινωνία, χρησιμοποιώντας σαν εθνογραφικό παράδειγμα τα κουδούνια των ζώων. Οι πρόσφατες του δημοσιεύσεις ασχολούνται με το συμβολισμό του ήχου και της διαδικασίας του ακούειν στη σύγχρονη Ελλάδα. Ένα άλλο κομμάτι των ερευνητικών του ενδιαφερόντων εντοπίζεται στη μελέτη των τοπικών συλλόγων και του ρόλου των μουσικών επιτελέσεων στη συγκρότηση της ταυτότητας.
Ο Ιωάννης Μάνος( ioannis.manos@gmail.com ) είναι Λέκτορας Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο Τμήμα Βαλκανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας στη Φλώρινας. Έλαβε το μεταπτυχιακό (1998) και διδακτορικό του δίπλωμα (2002) από το Τμήμα Ανθρωπολογίας του πανεπιστημίου του Αμβούργου στη Γερμανία. Έχει πραγματοποιήσει έρευνα για ζητήματα πολιτικής του πολιτισμού και της ταυτότητας, την πολιτικοποίηση του χορού και το ρόλο του σε διαδικασίες συγκρότησης ταυτότητας στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια.
4. Η οργανωτική ομάδα των σεμιναρίων αποτελείται από τους:
· Πρόεδρος: Βασίλης Νιτσιάκος, Καθηγητής Κοινωνικής Λαογραφίας, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
· Dr. Rajko Mursic, Αναπληρωτής Καθηγητής, Τμήμα Εθνολογίας και Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας, University of Ljubljana
· Dr. Ljupco Risteski, Αναπληρωτής Καθηγητής, Ινστιτούτο Εθνολογίας και Ανθρωπολογίας, Πανεπιστήμιο Αγ. Κυρίλλου και Μεθοδίου, Skopje
· Δρ. Γιώργος Αγγελόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη
· Δρ. Αλίκη Αγγελίδου, Λέκτορας Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα
· Δρ. Βασίλης Δαλκαβούκης, Λέκτορας της Εθνογραφίας της Ελλάδας στο Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας, Δημοκρίτειο Παν. Θράκης, Κομοτηνή
· Δρ. Ιωάννης Μάνος, Λέκτορας Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Τμήμα Βαλκανικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, Φλώρινα
Προσκεκλημένοι Ομιλητές
· Prof. Thomas Hylland Eriksen, Καθηγητής Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Department of Anthropology, University of Oslo
· Prof Kirsten Hastrup, Καθηγήτρια Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Department of Anthropology, University of Copenhagen
5. Διαδικασία αίτησης
Ο/Η κάθε ενδιαφερόμενος/η θα πρέπει να συμπληρώσει μια αίτηση και να την αποστείλει ηλεκτρονικά στην ακόλουθη διεύθυνση: konitsa_summerschool@yahoo.gr
Τη αίτηση μπορείτε να βρείτε στην παρακάτω διεύθυνση της ιστοσελίδας του πανεπιστημίου των Ιωαννίνων:
http://www.uoi.gr/announcements/system/attachments/1162.doc
Λήξη προθεσμίας για την υποβολή αιτήσεων ορίζεται η 15η Μαΐου 2007. Οι αιτούντες θα ενημερωθούν για την αποδοχή η μη της αίτησής τους μέχρι τις 15 Ιουνίου 2007.
Ο/Η κάθε ενδιαφερόμενος/η έχει τη δυνατότητα, ανάλογα με τις επιλογές που έχει κάνει (βλ. SECTION E στο έγγραφο της αίτησης) να παρακολουθήσει έναν ελάχιστο αριθμό δύο (2) και έναν μέγιστο τριών (3) μαθημάτων, δηλ. ένα μάθημα από την 1η ομάδα (1η εβδομάδα), το μάθημα της 2ης ομάδας, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στο ενδιάμεσο σαββατοκύριακο (4-6/8), και ένα μάθημα από τη 3η ομάδα μαθημάτων (3η εβδομάδα).
Το καθημερινό πρόγραμμα θα περιλαμβάνει 2 πρωινές και μια απογευματινή ενότητα διδασκαλίας διάρκειας 90 λεπτών η κάθε μία.
Αίτηση μπορούν να υποβάλλουν τελειόφοιτοι προπτυχιακοί, και μεταπτυχιακοί φοιτητές, και υποψήφιοι διδάκτορες. Ο συνολικός αριθμός των συμμετεχόντων δε θα ξεπεράσει τους ενενήντα (90) φοιτητές/τριες.
Κάθε συμμετέχων/ουσα θα πρέπει να καταβάλλει το ποσό των 250 € ως κόστος συμμετοχής. Το ποσό αυτό θα καλύψει τα έξοδα μετακίνησης των εισηγητών και προσκεκλημένων ομιλητών.
Τα έξοδα διαμονής και διατροφής καθώς και οι μετακινήσεις στα πλαίσια των δραστηριοτήτων των σεμιναρίων θα καλυφθούν από το Δήμο Κόνιτσας. Το ποσό των 250 € θα πρέπει να καταβληθεί κατά την άφιξη και εγγραφή στην Κόνιτσα. Τα έξοδα ταξιδιού προς και από την Κόνιτσα θα πρέπει να καλυφθούν από τους ίδιους τους συμμετέχοντες.
Ένα Πιστοποιητικό Συμμετοχής στα Θερινά Σεμινάρια Κόνιτσας θα χορηγηθεί στους συμμετέχοντες φοιτητές/τριες.
6. Παράλληλες δραστηριότητες και κοινωνικά γεγονότα
Οι πρώτες δύο βδομάδες του Αυγούστου είναι μια περίοδος κατά την οποία πραγματοποιούνται πανηγύρια, θρησκευτικές γιορτές και άλλες πολιτιστικές δραστηριότητες στην περιοχή. Παράλληλα, ο Δήμος Κόνιτσας σχεδιάζει την πραγματοποίηση εκδηλώσεων με αφορμή τη διεξαγωγή των θερινών σεμιναρίων. Τέλος, το Σαββατοκύριακο 4-5 Αυγούστου θα πραγματοποιηθεί για τους συμμετέχοντες στα σεμινάρια ερευνητική εκδρομή στην Αλβανία.
7. Χρήσιμες πληροφορίες
Οι παρακάτω ιστοσελίδες στο διαδίκτυο παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες για το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, το δίκτυο πανεπιστημίων «Border Crossings» και την πόλη της Κόνιτσας.
· Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων: http://www.uoi.gr/
· Δίκτυο «Border Crossings»: http://technologiki.com/BorderCrossings/Concept/index.html
· Πόλη της Κόνιτσας: http://www.konitsa.gr/
8. Επικοινωνία
Για οποιεσδήποτε ερωτήσεις και διευκρινήσεις σχετικά με τα καλοκαιρινά σεμινάρια της Κόνιτσας επικοινωνήστε με email στην παρακάτω διεύθυνση: konitsa_summerschool@yahoo.gr