Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων διοργανώνει, σε συνεργασία με το Δήμο Κόνιτσας, θερινά σεμινάρια[1] με θέμα "Ανθρωπολογία, Εθνογραφία και Συγκριτική Λαογραφία του Βαλκανικού Χώρου" στην πόλη της Κόνιτσας στο χρονικό διάστημα 30/7-12/8/2006.
Συντονιστής: Καθηγητής Βασίλης Νιτσιάκος
Στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας τα Βαλκάνια αποτελούν πόλο έλξης ενός ολοένα αυξανόμενου αριθμού κοινωνικών ανθρωπολόγων. Οι πρόσφατα δημοσιευμένες εθνογραφίες της περιοχής έχουν επηρεάσει τόσο την ανθρωπολογική θεωρία όσο και τον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε τις Βαλκανικές κοινωνίες. Το μάθημα αναζητά τις απαρχές της εθνογραφίας των Βαλκανίων ("Δυτικοί ταξιδιώτες και κατανόηση των Βαλκανίων") και εξετάζει τις πρώτες προσπάθειες επιτόπιας έρευνας στην περιοχή στη διάρκεια του Μεσοπολέμου ("Επιτόπια έρευνα, εθνογραφία και μελέτες κοινοτήτων"). Αναλύεται η σχέση Ανθρωπολογίας της Μεσογείου και κατανόησης των Βαλκανίων, η μεταμοντέρνες οπτικές περί Βαλκανισμού καθώς και η ανάπτυξη των ανθρωπολογικών μελετών στα μετα-σοσιαλιστικά Βαλκάνια. Μέθοδοι διδασκαλίας: διαλέξεις, σεμινάρια, προβολές ταινιών και εθνογραφικών ντοκιμαντέρ. Το μάθημα θα πραγματοποιηθεί στα ελληνικά και στα αγγλικά.
Ο Γιώργος Αγγελόπουλος είναι Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του πανεπιστημίου Μακεδονίας στη Θεσσαλονίκη. Πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο St. Andrews, και ολοκλήρωσε τη διδακτορική του διατριβή στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, στη Μ. Βρετανία. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν ζητήματα εθνικισμού, εθνοτισμού, Βαλκανικής Ανθρωπολογίας, μειονοτήτων και μετανάστευσης. Τα διδακτικά του αντικείμενα περιλαμβάνουν μαθήματα όπως "Τα Βαλκάνια, η Ευρώπη και η Σύγχρονη Ελλάδα" και "Βαλκανικές Εθνογραφίες".
Η Deema Kaneff πήρε το διδακτορικό της δίπλωμα από το Πανεπιστήμιο της Adelaide της Αυστραλίας. Εργάζεται ως Senior Research Fellow στο Max Planck Institute for Social Anthropology, της Γερμανίας. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα εστιάζουν στις κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές στην Ανατολική Ευρώπη (Βουλγαρία και Ουκρανία).
Το μάθημα θα ξεκινήσει με μια συζήτηση της έννοιας του σοσιαλισμού όπως έγινε κατανοητή, εφαρμόστηκε και αναπτύχθηκε από την κυβέρνηση της Γιουγκοσλαβίας και άλλες γειτονικές χώρες από το 1945 ως το 1990. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στις κρατικές πολιτικές που αφορούν σε τομείς της ατομικής, οικογενειακής και δημόσιας ζωής όπως οικιστικά ζητήματα, οικογενειακός προγραμματισμός, κρατική φροντίδα και εκπαίδευση των παιδιών. Θα εξεταστούν ακόμα ζητήματα κοινωνικού φύλου στα πλαίσια κρατικών σοσιαλιστικών πολιτικών και θα παρουσιαστούν ατομικά παραδείγματα από συγκεκριμένους κοινωνικούς χώρους. Επιπρόσθετα, το μάθημα θα εστιάσει σε θέματα εθνοτικών και εθνικών ταυτοτήτων σε σχέση με τη θρησκεία. Σε ότι αφορά τη μετα-σοσιαλιστική κοινωνική πραγματικότητα, θα εξετάσουμε διάφορες αναλύσεις για το θέμα της διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας. Θα παρουσιαστούν προσωπικές ιστορίες ατόμων που έζησαν την περίοδο εκείνη σε διαφορετικά μέρη της χώρας. Τέλος, το μάθημα θα ασχοληθεί και με τις διαδικασίες σταθεροποίησης και της ένταξης των χωρών της πρώην Γιουγκοσλαβίας στην ΕΕ, όπως αυτές αποτυπώνονται σε προσωπικές εμπειρίες. Το μάθημα θα πραγματοποιηθεί στα αγγλικά.
Dr. Ljupco S. Risteski είναι Αναπληρωτής Καθηγητής στο Ινστιτούτο Εθνολογίας και Ανθρωπολογίας του πανεπιστημίου των Αγ. Κυρίλλου και Μεθοδίου των Σκοπίων. Πήρε το μεταπτυχιακό του δίπλωμα (1997) από το Πανεπιστήμιο Βελιγραδίου και το διδακτορικό του (2002) από το Πανεπιστήμιο των των Αγ. Κυρίλλου και Μεθοδίου των Σκοπίων. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν θέματα Βαλκανικής Εθνολογίας και Ανθρωπολογίας, και, κυρίως, στους τομείς της μυθολογίας και των θρησκευτικών μύθων των Βαλκανικών Σλαβικών λαών.
Ο σκοπός του μαθήματος είναι να συμβάλει στην κατανόηση της ανθρωπολογικής θεωρίας που αφορά την συγκρότηση των εθνών και των μειονοτικών ομάδων καθώς επίσης και της σχέσης ανάμεσα στην συγκρότηση του έθνους-κράτους και στον πολλαπλασιασμό των μεταναστών και των προσφύγων στο κόσμο. Σ' αυτό το πλαίσιο θα διερευνήσουμε, στο 1ο μέρος, τις πραγματικές και οι συμβολικές διαστάσεις των συνόρων, το άσυλο, την ακούσια και την εκούσια μετανάστευση από την σκοπιά των γεωγραφικών, πολιτικών και οικονομικών σχέσεων ανάμεσα στις χώρες αποστολής και στις χώρες υποδοχής. Θα συζητήσουμε τις μεταναστευτικές μετακινήσεις στο πλαίσιο της παγκόσμιας πολιτικής οικονομίας και του καταμερισμού της εργασίας. Μέσα από συγκεκριμένα εθνογραφικά παραδείγματα θα προσεγγίσουμε τη σχέση ανάμεσα στη μετανάστευση και την παραγωγή συλλογικών ταυτοτήτων, ζητήματα διασποράς, υβριδοποίησης, ξενοφοβίας και το ρατσισμού.
Η θεματική του 2ου μέρους καλύπτει τις διαδικασίες που οδήγησαν στη δημιουργία εθνών και εθνοτήτων στο Βαλκανικό χώρο. Οι διαδικασίες αυτές αφορούν τόσο ιδεολογήματα και συμβολισμούς όσο και καθημερινές πρακτικές και προϊόντα υλικού πολιτισμού. Στην πρώτη περίπτωση πρόκειται για δημόσια αφηγήματα, επίσημα σύμβολα και τελετές που προσδιόρισαν τα όρια και τις "αντοχές" εθνικών ομαδοποιήσεων. Στη δεύτερη περίπτωση θα μας απασχολήσουν καθημερινές σχέσεις και μικροπολιτικές που οικοδόμησαν αλλά και έθεσαν υπό αμφισβήτηση συλλογικές ταυτότητες. Το επίσημο ιστορικό αφήγημα, οι θρησκευτικές τελετουργίες, η δημιουργία μνημείων και ηρώων, οι παρελάσεις είναι μερικά παραδείγματα επίσημων ή δημόσιων πρακτικών με σκοπό τη συγκρότηση εθνικών ταυτοτήτων. Σε αυτά τα δημόσια, αφομοιωτικά αφηγήματα αντιπαραβάλλονται άλλα ανεπίσημα που αφορούν τις καθημερινές πρακτικές των ανθρώπων, τις συνήθειές τους, την τοπική διάσταση της συνείδησής τους. Συχνά οι καθημερινές σχεσιακές πραγματικότητες θέτουν το δημόσιο αφήγημα υπό αμφισβήτηση καθώς αποκαλύπτουν ένα κόσμο εντάσεων, ανταλλαγών, αμφισβητήσεων και διεκδικήσεων. Έτσι καθιστούν προβληματική την αφομοίωση και αναδεικνύουν τη διαφορά, τις 'υποδεέστερες' ταυτότητες, την πολυπλοκότητα και κυρίως τη ρευστότητα των εθνικών ταυτοτήτων. Το μάθημα θα πραγματοποιηθεί στα αγγλικά.
Ο Γιώργος Τσιμουρής είναι Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Παντείου πανεπιστημίου στην Αθήνα. Έχει μεταπτυχιακό δίπλωμα από το τμήμα Κοινωνιολογίας του πανεπιστημίου του Essex (1994) διδακτορικό (1998) στην Κοινωνική Ανθρωπολογία από το Πανεπιστήμιο του Sussex στη Μ. Βρετανία. Για τη διδακτορική του διατριβή πραγματοποίησε επιτόπια έρευνα στους Έλληνες πρόσφυγες της Μ. Ασίας. Η τελευταία του έρευνα που αφορά τη διαδρομή της ελληνικής κοινότητας της Ίμβρου.
Η Βασιλική Κράββα διδάσκει Κοινωνιολογία της Διατροφής στο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης. Ολοκλήρωσε μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές στην Κοινωνική Ανθρωπολογία στο Κολλέγιο Goldsmith’s του πανεπιστημίου του Λονδίνου. Η διατριβή της άπτεται θεμάτων τροφής και ταυτότητας των Εβραίων της Θεσσαλονίκης. Την περίοδο αυτή συμμετέχει στο ερευνητικό πρόγραμμα που ασχολείται με τις πριν και μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο εμπειρίες των Εβραίων της Ευρώπης.
Στο μάθημα αυτό προτείνουμε μια ανθρωπολογική ανάγνωση των κοινωνικο-οικονομικών μετασχηματισμών στις μετα-σοσιαλισιτκές κοινωνίες των Βαλκανίων. Αρχικά θα εστιάσουμε στην οικονομική θεωρία, και πιο συγκεκριμένα στο έργο ορισμένων ανθρωπολόγων που μας φαίνονται ιδιαίτερα χρήσιμοι για την ανάλυση των μετασχηματισμών που γνωρίζουν οι εν λόγω κοινωνίες. Στη συνέχεια θα δείξουμε πώς και κατά πόσο η μελέτη των κοινωνιών σε μετάβαση επέτρεψε την ανανέωση της σκέψης στην ίδια την οικονομική ανθρωπολογία. Παρατηρείται ότι μετά την πτώση του τείχους ο προβληματισμός σχετικά με την "οικονομία της αγοράς" επανέρχεται στο προσκήνιο. Στόχος μας είναι να δείξουμε πώς οι ανθρωπολογικές μελέτες επιτρέπουν το πέρασμα από μια αντιπαράθεση καθαρά ιδεολογική, και εν μέρει αφηρημένη, σε μια συνάντηση γύρω από τις οικονομικές πρακτικές που εμφανίζονται περισσότερο "πολιτισμικά" προσδιορισμένες και λιγότερο "φυσικές". Η θεωρία θα διανθιστεί με εθνογραφικά παραδείγματα, τόσο από τις επιμέρους επιτόπιες έρευνές μας στη Βουλγαρία όσο και από άλλες εθνογραφικές δουλείες γύρω από αυτήν την προβληματική που έχουν δημοσιευθεί τα τελευταία χρόνια. Το μάθημα θα πραγματοποιηθεί στα αγγλικά.
Η Αλίκη Αγγελίδου είναι Λέκτορας στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Παντείου πανεπιστημίου στην Αθήνα. Eκπόνησε τη διδακτορική της διατριβή στην Κοινωνική Ανθρωπολογία και Εθνολογία στην Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales, στο Παρίσι, με θέμα τους οικονομικούς και κοινωνικούς μετασχηματισμούς στον αγροτικό χώρο στη μετα-σοσιαλιστική Νότιο-ανατολική Ευρώπη (Βουλγαρία). Αυτήν περίοφο ασχολείται με τη μετανάστευση από τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και την πολυπολιτισμικότητα στη σύγχρονη Αθήνα.
Η Sophie Chevalier είναι Λέκτορας της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο Franche-Comte. Εκπαιδεύτηκε ως ανθρωπολόγος στο Πανεπιστήμιο της Nanterre και πραγματοποίησε αρχικά επιτόπια συγκριτική έρευνα σε θέματα υλικού πολιτισμού στη Γαλλία και τη Βρετανία. Έχει πραγματοποιήσει έρευνα στη Βουλγαρία και αυτή την περίοδο συμμετέχει σε ερευνητικό πρόγραμμα της ΕΕ για τη μελέτη της συγγένειας και της κοινωνικής ασφάλειας.
Το πρώτο μέρος του σεμιναρίου θα εξετάσει τρία αλληλοσχετιζόμενα ζητήματα. Με βάση τον ορισμό του Bourdieu για την έννοια της περιοχής θα εξετάσει τρεις περιπτώσεις συνόρων: την Καταλονία (σύνορα Ισπανίας-Γαλλίας), τον ποταμό Ρήνο (σύνορα Γαλλίας-Γερμανίας), και την πόλη του Βερολίνου (ανατολικό-δυτικό). Στη συνέχεια θα διερευνηθεί το θέμα της δημιουργίας αλλά και της διάσχισης συνόρων μέσα από την περίπτωση της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, της μετανάστευσης από την πρώην Ανατολική Γερμανία και των Ρουμάνων που επισκέπτονται για ψώνια την Ουγγαρία. Τέλος, θα συζητηθούν διαφορετικές πρόσφατες οπτικές και κριτικές προσεγγίσεις προς τον όρο συνοριακές περιοχές.
Το δεύτερο μέρος θα ασχοληθεί με την έννοια της ταυτότητας, ιδιαίτερα των εθνοτικών και εθνικών ταυτοτήτων στα Βαλκάνια. Θα παρουσιαστούν τα κύρια στοιχεία δημιουργίας ταυτοτήτων στα Βαλκάνια, όπως κοινή καταγωγή, γλώσσα, ιστορία, μνήμα, μέσα από το πλαίσιο της ύπαρξης μειονοτήτων και πλειονοτήτων και θα αναφερθούν παραδείγματα πληθυσμών που δε μπορούν να ενταχθούν σε αυτό το δίπολο. Θα γίνει ακόμα λόγος στα κίνητρα της αλλαγής της ταυτότητας με ιδιαίτερη έμφαση σε συνοριακές περιοχές που κατοικούνται από ποικίλους πολιτισμικά πληθυσμούς. Το μάθημα θα πραγματοποιηθεί στα αγγλικά.
Η Evgenia Krasteva-Blagoeva είναι Επίκουρος Καθηγήτρια της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο New Bulgarian University της Σόφιας στη Βουλγαρία. Έχει μεταπτυχιακό δίπλωμα (1994) στην Εθνολογία από το Πανεπιστήμιο “St. Kliment Ohrisdki” και διδακτορικό δίπλωμα (1998) από το Εθνογραφικό Ινστιτούτο της Βουλγαρική Ακαδημίας. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν ζητήματα ονομάτων και ονοματοθεσίας, εθνοτισμού και ταυτοτήτων στα Βαλκάνια, και εθνοτικών και θρησκευτικών μειονοτήτων στη Βουλγαρία.
Η Rossitza Guentcheva είναι Returning Scholar στα πλαίσια του Academic Fellowship Programme of OSI/HESP, και διδάσκει στο τμήμα Ανθρωπολογίας του New Bulgarian University στη Σόφια και στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του τμήματος Πολιτισμικών Σπουδών του πανεπιστημίου της Σόφια. Έχει μεταπτυχιακό δίπλωμα (1995) από το Central European University της Βουδαπέστης, MPhil (1997) και διδακτορική διατριβή (2001) στην Ιστορία από το Πανεπιστήμιο του Cambridge. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν θέματα μετανάστευσης, ανθρωπολογίας του σοσιαλισμού, σύγχρονης κοινωνικής και πολιτισμικής ιστορίας.
Γενική εισαγωγή στην εθνογραφική επιτόπια έρευνα. Το ζήτημα της "συμμετοχικής παρατήρησης": Προς μια κριτική αναθεώρηση. Από την ρεαλιστική εθνογραφία στις σύγχρονες αναζητήσεις. Η επιτόπια έρευνα και η κατανόηση του "άλλου". Το ζήτημα της ταυτότητας και της ετερότητας. Εφαρμογές στο πεδίο της εθνογραφίας των συνόρων. Τα εθνικά σύνορα και τα όρια των εθνοτικών ομάδων και ταυτοτήτων. Το παράδειγμα της ελληνο-αλβανικής παραμεθόριας ζώνης. Εξορμήσεις στα ελληνο-αλβανικά σύνορα και στην Αλβανία (περιοχή Πρεμετής) για άσκηση των φοιτητών στην επιτόπια έρευνα. Το μάθημα θα πραγματοποιηθεί στα ελληνικά και τα αγγλικά.
Ο Βασίλης Νιτσιάκος είναι Καθηγητής της Κοινωνικής Λαογραφίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στον τομέα των Folklife studies στο Πανεπιστήμιο του Leeds και διδακτορική διατριβή στην Κοινωνική Ανθρωπολογία στο Πανεπιστήμιο του Cambridge. Τα ερευνητικά του αντικείμενα περιλαμβάνουν ζητήματα μετανάστευσης, ταυτοτήτων και εθνογραφίας συνοριακών περιοχών στα Ελληνο-αλβανικά σύνορα. Διδάσκει μαθήματα με αντικείμενο τις εθνοτικές και εθνικές ταυτότητες στα Βαλκάνια.
Ο Βασίλης Δαλκαβούκης είναι Λέκτορας της Εθνογραφίας της Ελλάδας στο Τμήμα Ιστορίας και εθνολογίας του Δημοκριτείου πανεπιστημίου της Θράκης. Τα ερευνητικά και διδακτικά του αντικείμενα περιλαμβάνουν θέματα τοπικών και εθνοτικών ταυτοτήτων στη βόρεια Ελλάδα.
Ο Κώστας Μάντζος έχει μεταπτυχιακό δίπλωμα στην Κοινωνική Ανθρωπολογία από το University College London και αυτή την περίοδο ολοκληρώνει τη διδακτορική του διατριβή για την ελληνική μειονότητα της Αλβανίας.
Το μάθημα αποτελεί μια εισαγωγή σε συγκεκριμένες διαστάσεις της ποιοτικής έρευνας. Οι συμμετέχοντες θα έχουν τη δυνατότητα να κατανοήσουν βασικές έννοιες αυτού του είδους της έρευνας και να συμμετέχουν σε συζήτηση σχετικά με δικά τους ερευνητικά προγράμματα. Στο τέλος του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες αναμένεται να παρουσιάσουν ένα συγκεκριμένο ερευνητικό πρόγραμμα με στόχο να έχουν αποκτήσει βασικές δεξιότητες για το σχεδιασμό μιας έρευνας. Επιπλέον, το σεμινάριο θα εστιάσει στην εφαρμοσμένη διάσταση της έρευνας με τη χρήση διαφόρων προσεγγίσεων και παραδειγμάτων, όπου θα εξεταστούν τα ηθικά ζητήματα και τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα τους. Στο τέλος οι συμμετέχοντες θα συζητήσουν προτάσεις και ιδέες σχετικά με την εφαρμοσιμότητα των ερευνητικών αποτελεσμάτων. Το μάθημα θα πραγματοποιηθεί στα αγγλικά.
Ο Bojan Zikic είναι Λέκτορας Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο Τμήμα Εθνολογίας και Ανθρωπολογίας, του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου. Έλαβε το μεταπτυχιακό του (1996) και το διδακτορικό του δίπλωμα από το ίδιο τμήμα. Έχει πραγματοποιήσει έρευνα σε διάφορα μέρη της Σερβίας. Την περίοδο αυτή ασχολείται με τις ευπαθείς προς τον υιό HIV κοινωνικές ομάδες του Βελιγραδίου.
Η Jana Bacevic είναι Teaching Assistant στη Μεθοδολογία και την Ιστορία της Σερβικής Εθνολογίας στο Τμήμα Εθνολογίας και Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου. Αυτή την περίοδο ολοκληρώνει τη μεταπτυχιακή της εργασία στην Ανθρωπολογία της Εκπαίδευσης.
Το μάθημα θα εξετάσει ανθρωπολογικές οπτικές και εθνογραφικά παραδείγματα σχετικά με τη μουσική και το χορό στα Βαλκάνια. Η μουσική και ο χορός είναι αλληλένδετες κοινωνικές δραστηριότητες και κρίσιμοι κοινωνικοί τομείς όπου διαρθρώνονται και εκφράζονται συλλογικά κοινωνικές σχέσεις, πολιτισμικοί συμβολισμοί, μετασχηματισμοί και συγκρούσεις. Προσεγγίζουμε τη μουσική και το χορό ως κοινωνικές και πολιτισμικές πρακτικές, αλλά και ως σύμβολα που σχετίζονται με τη συγκρότηση συλλογικών ταυτοτήτων, και τη δημιουργία τοπικών, εθνικών και υπερεθνικών δικτύων. Θα διερευνήσουμε ακόμα το ρόλο της μουσικής και του χορού στην πολιτική των ταυτοτήτων, στη διεκδίκηση μειονοτικών δικαιωμάτων και τη δημιουργία και κατάλυση διαχωριστικών γραμμών. Με βάση την εθνογραφική έρευνα των εισηγητών, στην περιοχή της Φλώρινας (Μάνος) και στο νησί της Νάξου (Πανόπουλος), αλλά και άλλα εθνογραφικά παραδείγματα από άλλες Βαλκανικές χώρες, θα εστιάσουμε στην κατασκευή του κοινωνικού φύλου, εθνικών και μειονοτικών ταυτοτήτων, στο ρόλο της μουσικής στις διάφορες Βαλκανικές κουλτούρες των Ρομά, στην εθνογραφία του ήχου, στη μελέτη των χορευτικών γεγονότων, στην πολιτική των ταυτοτήτων και του πολιτισμού και στις διαμάχες εξουσίας στις συνοριακές περιοχές. Θα διερευνήσουμε ακόμα ευρύτερα θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα της εθνογραφικής πρακτικής όπως η σχέση ανάμεσα στη συμμετοχή και την παρατήρηση στην επιτέλεση του χορού και της μουσικής, η γωνία θέασης του ερευνητή, ζητήματα 'αυθεντικότητας', η αναζωογόνηση της 'παράδοσης' και η επίδραση της αγοράς στο μετασχηματισμό της μουσικής και του χορού. Το μάθημα θα περιλαμβάνει πρακτική στην επιτόπια έρευνα σε τοπικά μουσικά και χορευτικά γεγονότα. Το μάθημα θα πραγματοποιηθεί στα αγγλικά.
Ο Παναγιώτης Πανόπουλος είναι Επίκουρος Καθηγητής Ανθρωπολογίας της Μουσικής και του Χορού στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας, στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου στη Μυτιλήνη. Σπούδασε Παιδαγωγικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Κοινωνική Ανθρωπολογία στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, απ’ όπου έλαβε και το διδακτορικό του δίπλωμα το 1998. Ασχολείται ερευνητικά με ζητήματα ανθρωπολογίας των μουσικών επιτελέσεων και εθνογραφίας του ήχου. Οι πρόσφατες εθνογραφικές του εργασίες εστιάζουν στον συμβολισμό του ήχου και της ακοής στην ελληνική κοινωνία, χρησιμοποιώντας σαν εθνογραφικό παράδειγμα τα κουδούνια των ζώων. Οι πρόσφατες του δημοσιεύσεις ασχολούνται με το συμβολισμό του ήχου και της διαδικασίας του ακούειν στη σύγχρονη Ελλάδα. Ένα άλλο κομμάτι των ερευνητικών του ενδιαφερόντων εντοπίζεται στη μελέτη των τοπικών συλλόγων και του ρόλου των μουσικών επιτελέσεων στη συγκρότηση της ταυτότητας.
Ο Ιωάννης Μάνος είναι Λέκτορας Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο Τμήμα Βαλκανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας στη Φλώρινας. Έλαβε το μεταπτυχιακό (1998) και διδακτορικό του δίπλωμα (2002) από το Τμήμα Ανθρωπολογίας του πανεπιστημίου του Αμβούργου στη Γερμανία. Έχει πραγματοποιήσει έρευνα για ζητήματα πολιτικής του πολιτισμού και της ταυτότητας, την πολιτικοποίηση του χορού και το ρόλο του σε διαδικασίες συγκρότησης ταυτότητας στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια.
Ο στόχος του σεμιναρίου αυτού είναι να συζητήσει κάποιους από τους βασικούς μετασχηματισμούς των ανατολικοευρωπαϊκών κοινωνιών μέσα από καταναλωτικές πρακτικές. Στην αρχή θα συζητηθούν οι κεντρικές έννοιες που χρησιμοποίησαν οι σχεδιαστές των σοσιαλιστικών πολιτικών. Θα γίνει ανάλυση διαφορετικών περιόδων της ιστορίας του σοσιαλισμού μέσα από τις εναλλαγές των κρατικών πολιτικών που σχετίζονται με την κατανάλωση και την αντίδραση των καταναλωτών σε αυτές. Τα κείμενα που θα χρησιμοποιηθούν θα προέρχονται από μια ποικιλία θεμάτων όπως λαϊκή λογοτεχνία, αρχιτεκτονική, σχεδιασμός επίπλων κ.ά.
Ο Ilia Iliev είναι Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Εθνολογίας του Πανεπιστημίου της Σόφια, από όπου έλαβε και το διδακτορικό του δίπλωμα (1998). Διδάσκει Ιστορία και Θεωρία της Εθνολογίας και Εθνογραφία του Σοσιαλισμού και ασχολείται ακόμα με την εφαρμοσμένη έρευνα σε θέματα φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού στη σύγχρονη Βουλγαρία. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν ακόμα την κοινωνική ιστορία των πρώην σοσιαλιστικών κρατών και τον εθνοτισμό.
Ο/Η κάθε ενδιαφερόμενος/η θα πρέπει να συμπληρώσει μια αίτηση και να την αποστείλει ηλεκτρονικά στην ακόλουθη διεύθυνση: konitsa_summerschool@yahoo.gr
Την αίτηση μπορείτε να βρείτε εδώ: [Αίτηση Συμμετοχής]
Λήξη προθεσμίας για την υποβολή αιτήσεων ορίζεται η 30η Απριλίου 2006. Οι αιτούντες θα ενημερωθούν για την αποδοχή η μη της αίτησής τους μέχρι τις 9 Ιουνίου 2006.
Ο/Η κάθε ενδιαφερόμενος/η μπορεί να επιλέξει με σειρά προτεραιότητας πέντε (5) μαθήματα. Το καθημερινό πρόγραμμα θα περιλαμβάνει 2 πρωινές και μια απογευματινή ενότητα διδασκαλίας.
Αίτηση μπορούν να υποβάλλουν τελειόφοιτοι προπτυχιακοί, και μεταπτυχιακοί φοιτητές, και υποψήφιοι διδάκτορες. Ο συνολικός αριθμός των συμμετεχόντων δε θα ξεπεράσει τους εβδομήντα (70) φοιτητές/τριες.
Κάθε συμμετέχων/ουσα θα πρέπει να καταβάλλει το ποσό των 200 € ως κόστος συμμετοχής. Το ποσό αυτό θα καλύψει τα έξοδα μετακίνησης των εισηγητών και προσκεκλημένων ομιλητών.
Τα έξοδα διαμονής και διατροφής καθώς και μετακινήσεις στα πλαίσια των δραστηριοτήτων των σεμιναρίων θα καλυφθούν από το Δήμο Κόνιτσας. Το ποσό των 200 € θα πρέπει να καταβληθεί με την εγγραφή στην Κόνιτσα. Τα έξοδα ταξιδιού προς και από την Κόνιτσα θα πρέπει να καλυφθούν από τους ίδιους τους συμμετέχοντες.
Ένα Πιστοποιητικό Συμμετοχής στα Θερινά Σεμινάρια Κόνιτσας θα χορηγηθεί στους συμμετέχοντες φοιτητές/τριες.
Οι πρώτες δύο βδομάδες του Αυγούστου είναι μια περίοδος κατά την οποία πραγματοποιούνται πανηγύρια, θρησκευτικές γιορτές και άλλες πολιτιστικές δραστηριότητες στην περιοχή. Παράλληλα, ο Δήμος Κόνιτσας σχεδιάζει την πραγματοποίηση εκδηλώσεων με αφορμή τη διεξαγωγή των θερινών σεμιναρίων. Τέλος, το Σαββατοκύριακο 5-6 Αυγούστου θα πραγματοποιηθεί για τους συμμετέχοντες στα σεμινάρια εκδρομή στην περιοχή της Πρέβεζας.
Οι παρακάτω ιστοσελίδες στο διαδίκτυο παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες για το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και την πόλη της Κόνιτσας. Ένα σύντομο ενημερωτικό κείμενο δίνει στοιχεία για το δίκτυο πανεπιστημίων "Border Crossings", την ιστορία, τις δραστηριότητες και τα επιτεύγματά του.
Το δίκτυο "BORDER CROSSINGS" ιδρύθηκε από διδάσκοντες και φοιτητές των πανεπιστημίων Δυτικής Μακεδονίας (Φλώρινα), Κυρίλλου και Μεθοδίου των Σκοπίων, της Ljubljana, Μακεδονίας (Θεσσαλονίκη), Ιωαννίνων, του Παντείου και του Αιγαίου (Μυτιλήνη). Το Δίκτυο στοχεύει στην ανάπτυξη της διασυνοριακής συνεργασίας στον τομέα των Βαλκανικών Σπουδών (με έμφαση στις Κοινωνικές και Ανθρωπιστικές επιστήμες) μέσα από τη περιοδική διοργάνωση συνεδρίων φοιτητών και άλλων μορφών ακαδημαϊκής ανταλλαγής.
Το Δίκτυο
Οι δραστηριότητες του Δικτύου έχουν σαν στόχο να καταπολεμήσουν φοβίες, καχυποψία και προκαταλήψεις. Οι συμμετέχοντες φοιτητές μπορούν και κατανοούν την κοινή κληρονομιά του Βαλκανικού χώρου και τα οφέλη της, και γνωρίζουν πώς να την αξιοποιούν μέσα από τη διασυνοριακή συνεργασία. Τα συνέδρια δημιουργούν πνεύμα συνεργασίας μέσα στα συμμετέχοντα πανεπιστημιακά ιδρύματα και δυνατότητες για μελλοντικές κοινές ερευνητικές δράσεις.
Για οποιεσδήποτε ερωτήσεις και διευκρινήσεις σχετικά με τα καλοκαιρινά σεμινάρια της Κόνιτσας επικοινωνήστε με email στην παρακάτω διεύθυνση: konitsa_summerschool@yahoo.gr
1Τα θερινά σεμινάρια Κόνιτσας αποτελούν δράση του δικτύου πανεπιστημιακών τμημάτων της Βαλκανικής "Border Crossings".
English Version